COP31 वार्ता तोकिएको समयभन्दा लम्बियो, मस्यौदाबाट जीवाश्म इन्धन हटाइयो
अन्तालयामा जारी COP31 सम्मेलन तोकिएको समयमा सकिएन। जीवाश्म इन्धनको उल्लेख नै नभएको मस्यौदामा झन्डै २०० देश असहमत छन्, शनिबार तेस्रो मस्यौदा आउने अपेक्षा छ।
यो छोटो अपडेट अन्य सञ्चारमाध्यम को रिपोर्टका आधारमा स्वचालित रूपमा तयार गरिएको हो, र सम्पादकले अझै समीक्षा गरेका छैनन्।
टर्कीको अन्तालयामा चलिरहेको COP31 जलवायु सम्मेलन तोकिएको समयभन्दा बढी लम्बिएको छ। अल जजिराका अनुसार, जीवाश्म इन्धनको कुनै उल्लेख नरहेको मस्यौदा सम्झौतामा झन्डै २०० देशबीच सहमति जुट्न सकेको छैन। अल जजिराले यो समाचारमा एएफपी र रोयटर्सलाई पनि आधार बनाएको छ।
दुई हप्ते वार्ता शुक्रबार सकिनुपर्ने थियो। त्यस दिन ढिलो बसेको समापन सत्रले केही प्राविधिक विषय पारित गर्यो, तर व्यापक राजनीतिक सहमति पारित भएन। सम्मेलनका अध्यक्ष तथा टर्कीका वातावरणमन्त्री मुरात कुरुमले प्रतिनिधिहरूलाई अन्तिम रेखा नजिक पुगिएको तर अझै पुग्न नसकिएको बताए। एएफपीका अनुसार शनिबार तेस्रो मस्यौदा आउने अपेक्षा छ।
वार्ताको मुख्य विवाद जीवाश्म इन्धन नै हो। सोमबार सहआयोजक तथा प्रमुख वार्ताकार अस्ट्रेलियाले ल्याएको पहिलो मस्यौदामा जीवाश्म इन्धन चाँडै चरणबद्ध रूपमा हटाउन आह्वान गरिएको थियो। साउदी अरेबिया र अन्य ठूला तेल तथा ग्यास उत्पादक देशले आपत्ति जनाएपछि बिहीबारको छोटो संस्करणबाट त्यससम्बन्धी सबै उल्लेख हटाइयो। यस्तो भाषामा तेल उत्पादकले पहिले पनि विरोध गरेका थिए, २०२३ को COP28 मा समेत। नयाँ पाठबाट गरिब देशलाई जलवायु अनुकूलनमा सहयोग गर्ने १२० अर्ब डलरको लक्ष्य पनि हटाइएको छ।
युरोपेली संघले मस्यौदाले यो सम्मेलनलाई “जीवाश्म सम्मेलन” बनाउने जोखिम रहेको बताएको छ। जीवाश्म इन्धनबाट स्पष्ट रूपमा टाढा जाने संक्रमण माग गर्ने करिब एक दर्जन देशसँग पत्रमा हस्ताक्षर गरेको पनामाले वार्ताबाट बाहिरिने चेतावनी दियो। पनामाका वातावरणमन्त्री जुआन कार्लोस नाभारोले जीवाश्म इन्धनको नाम नै नभएको कागजात स्वीकार्य नहुने बताए।
अन्य विषयमा पनि मतभेद छ। मस्यौदामा सन् २०३५ सम्ममा विश्वको अन्तिम ऊर्जा खपतमा बिजुलीको हिस्सा ३५ प्रतिशत पुर्याउने प्रस्ताव छ। त्यो बिजुली नवीकरणीय स्रोतबाट हुनुपर्ने भनिएको छैन, र केही देश “स्वच्छ” शब्द थप्न चाहन्छन्। कार्बन क्याप्चरको विस्तारलाई केही देशले महँगो र अप्रमाणित भन्दै विरोध गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार यसले प्रदूषकलाई तेल र ग्यास जलाइरहन छुट दिन सक्छ। भानुआटुका जलवायुमन्त्री राल्फ रेगेनभानुले “गलत समाधान” भन्ने उल्लेख हटाउनुपर्ने बताए। घानाकी वातावरणमन्त्री जानेटर अजेमान-रलिङ्सले विकासशील देश भिख माग्न आएका होइनन् भनिन्।
अल जजिराका अनुसार पृष्ठभूमि कठिन छ। गत महिनाको संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रतिवेदनले सन् २०१५ को पेरिस सम्झौताले तोकेको १.५ डिग्री सेल्सियसको सीमा विश्व पार गर्ने अवस्थामा रहेको देखाएको थियो। ऐतिहासिक रूपमा सबैभन्दा ठूलो उत्सर्जक अमेरिका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जलवायु सहकार्य अन्त्य गरेपछि लगातार दोस्रो वर्ष अनुपस्थित छ। अमेरिका-इजरायलको इरानविरुद्धको युद्ध र बढ्दो जीवनयापन खर्चले पनि वार्ताबाट ध्यान तानेको छ।
वातावरणीय समूहहरूले सम्मेलनमा महत्त्वाकांक्षाको अभाव रहेको बताएका छन्। थिंक ट्यांक पावर शिफ्ट अफ्रिकाका निर्देशक मोहम्मद आदोले यसलाई अहिलेसम्मकै सबैभन्दा खराब COP भनेका छन्।

प्रतिक्रिया (0)