घटस्थापना ११ अक्टोबर : बिहानको साइत छुटे के गर्ने? काठमाडौंको समय र स्थानीय परामर्श

काठमाडौं। शारदीय नवरात्रि तथा बडादशैँको पहिलो दिन घटस्थापना आइतबार, ११ अक्टोबर २०२६ अर्थात् २५ असोज २०८३ मा परेको छ। यस दिन कलश स्थापना, जमरा राख्ने र दुर्गा भवानीको पहिलो स्वरूप शैलपुत्रीको पूजा गर्ने परम्परा छ।

काठमाडौंको साइत : स्रोतअनुसार फरक विवरण

हाम्रो पात्रोको २५ असोजको विवरणमा घटस्थापनाको शुभ साइत बिहान ११ बजेर ४७ मिनेटमा उल्लेख छ। स्काई न्यूज नेपालको ६ अक्टोबरको समाचारले पनि नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अध्यक्षलाई उद्धृत गर्दै यही समय जनाएको छ। उक्त समाचारमा चित्रा नक्षत्र र वैधृति योगका कारण स्थापनाअघि सम्बन्धित शान्ति गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

दृक पञ्चाङ्गले भने काठमाडौंका लागि ११ अक्टोबरमा बिहान ६:०१ देखि ९:५४ सम्म मुख्य मुहूर्त र बिहान ११:२७ देखि दिउँसो १२:१४ सम्म अभिजित मुहूर्त दिएको छ। यी सबै काठमाडौंको स्थानीय समय हुन्। दृक पञ्चाङ्गको समयलाई समितिको आधिकारिक साइत भनेर बुझ्नु हुँदैन।

बिहानको समय छुटे के गर्ने?

लाइभ हिन्दुस्तानमा पण्डित नरेन्द्र उपाध्यायलाई उद्धृत गरिएको विवरणअनुसार मुख्य मुहूर्त छुटे प्रतिपदा तिथिभित्रका शुभ, लाभ, अमृत वा चर चौघडिया विचार गर्न सकिन्छ। तर दृक पञ्चाङ्गले घटस्थापनाका लागि चौघडिया प्रयोग गर्न सिफारिस नगर्ने उल्लेख गरेको छ। धार्मिक अभ्यासबारे स्रोतहरूको मत फरक भएकाले चौघडियालाई सबै परम्परामा मान्य विकल्पका रूपमा प्रस्तुत गर्न मिल्दैन।

हाम्रो पात्रोले कुलाचार र परम्पराअनुसार श्रद्धापूर्वक घटस्थापना गरी जमरा राख्न सकिने जनाएको छ। आफ्नो परम्परा, स्थान र तिथिअनुसार कुन समय उपयुक्त हुन्छ भन्ने विषयमा स्थानीय पुरोहित वा पञ्चाङ्गसँग परामर्श गर्नु उचित हुन्छ।

नेपाल तथा विदेशका श्रद्धालुका लागि

सूर्योदय, तिथि र मुहूर्त स्थानअनुसार फरक हुन्छन्। आयरल्यान्ड वा अन्य देशमा काठमाडौंको घडीको समय सिधै लागू नगर्नुहोस्; स्थानीय पञ्चाङ्ग वा पुरोहितबाट आफ्नो सहरको समय मिलाउनुहोस्।

घटस्थापनाको धार्मिक महत्व

नेपालमा घटस्थापनाका दिन माटो वा बालुवामा जौलगायतका अन्न छरी जमरा राखिन्छ। विजयादशमीमा टीकासँगै जमरा ग्रहण गर्ने चलन छ। नवरात्रिमा दुर्गाका नौ स्वरूपको आराधना गरिन्छ। भक्तजनहरूले यस पर्वलाई श्रद्धा, पारिवारिक एकता र असत्यमाथि सत्यको विजयसँग जोड्छन्।

सम्पादकीय सूचना : साइतका फरक स्रोतहरू स्पष्ट छुट्याइएका छन्। धार्मिक कर्मका लागि आफ्नो स्थानीय पञ्चाङ्ग र कुलपरम्पराको मार्गदर्शन लिनुहोस्। साथको तस्बिर प्रकाशकले उपलब्ध गराएको सांकेतिक चित्र हो।

स्रोतहरू
हाम्रो पात्रो : https://www.hamropatro.com/date/2083-6-25
दृक पञ्चाङ्ग — काठमाडौं : https://www.drikpanchang.com/navratri/shardiya-navratri-ghatasthapana.html?geoname-id=1283240
समितिको साइतसम्बन्धी स्काई न्यूज नेपालको समाचार : https://skynewsnepal.com/2026/10/06/52728
पण्डित उपाध्यायको सुझावसम्बन्धी लाइभ हिन्दुस्तान : https://www.livehindustan.com/astrology/shardiya-navratri-2026-kalash-sthapana-muhurat-timing-of-ghatasthapana-11-october-ko-kis-samay-kare-201791602128990.amp.html